Hoeveel zakgeld per leeftijd? De Nibud-richtlijn, en hoe je het bijhoudt

Basisschool: zakgeld per week

Middelbare school: zakgeld per maand

Wanneer begin je?

Rond zes jaar, zegt het Nibud, en de reden is praktisch: dat is de leeftijd waarop kinderen munten van elkaar leren onderscheiden en de waarde ervan herkennen. Zonder dat is zakgeld een leuk ritueel zonder inhoud — er wordt iets overhandigd, maar er valt niets te wegen.

Begin klein en begin laag in de bandbreedte. Een bedrag verhogen voelt als iets goeds; een bedrag verlagen omdat je te ruim begon, voelt als straf en wordt ook zo opgevat.

Van week naar maand: rond het twaalfde jaar

Jonge kinderen krijgen zakgeld per week, en dat is geen willekeurige keuze. Een maand ligt voor een achtjarige simpelweg te ver weg om overheen te plannen; het geld raakt losgekoppeld van waar het vandaan kwam.

Rond twaalf, als de middelbare school begint, leert een maandbedrag precies wat een weekbedrag niet kan: iets laten duren voorbij het punt waarop het nog veel lijkt. Het Nibud legt de knip op dezelfde plek — twaalf staat in de weektabel én in de maandtabel, en dat overlapjaar is er niet voor niets.

Kondig de overstap aan als promotie, niet als bezuiniging. Het gaat om hetzelfde geld in één keer, met het beheer erbij.

Het ritme telt zwaarder dan het bedrag

Het sterkste onderzoek op dit terrein gaat helemaal niet over bedragen. In Habit Formation and Learning in Young Children, geschreven door David Whitebread en Sue Bingham van de Universiteit van Cambridge voor de Britse Money Advice Service in 2013, is de bevinding die overal geciteerd wordt dat de denkgewoonten die bepalen hoe iemand later met geld omgaat grotendeels rond het zevende jaar gevormd zijn — door herhaalde alledaagse ervaring, niet door uitleg. Het rapport doet geen enkele uitspraak over hoeveel je moet geven. Wat het onderbouwt is herhaling en voorspelbaarheid, en dat is iets anders dan royaal zijn.

Praktisch betekent dat: een bedrag dat je elke week kunt betalen wint van een groter bedrag dat komt als de maand meezat. En: niet heronderhandelen. Als het bedrag elke week ter discussie staat, is de les die je kind leert dat inkomen afhangt van doorzeuren — en heb je jezelf een wekelijkse discussie cadeau gedaan.

Spreek één keer een bedrag af, zeg erbij wanneer je het opnieuw bekijkt (een verjaardag is een logisch moment), en laat het verder saai zijn.

Vier keuzes die zwaarder wegen dan het bedrag

• Dezelfde dag, elke keer — Vrijdag na het eten, of de eerste van de maand. De voorspelbaarheid ís het mechanisme.
• Bepaal vooraf of zakgeld aan taken vastzit — Beide modellen werken; per ongeluk door elkaar heen lopen werkt niet. De meeste gezinnen komen uit op een tussenvorm: gewone huishoudelijke taken horen erbij en zijn niet betaald, echt extra klussen kunnen wel geld opleveren.
• Splits het voordat het op is — Een deel apart voor een spaardoel met een naam, de rest vrij te besteden. Achteraf splitsen gebeurt nooit.
• Laat ze iets stoms kopen — De miskoop van €4 op je negende is de goedkoopste financiële les die er is. Wie het geld terugbetaalt, haalt het enige gevolg uit het systeem.

Bijhouden zonder bankrekening

Voor niets van dit alles heb je een rekening of een pas nodig. Een pot op de kast werkt prima. Het probleem met die pot is de boekhouding: wie heeft er al betaald, wat is er ondertussen uitgegeven, en hoeveel is er nog over voor het spaardoel — vragen die uit het hoofd beantwoord worden, meestal verkeerd en meestal midden in een discussie.

KlusQuest houdt dat potje digitaal bij. Zakgeld komt in een virtueel potje zodra jij een klus goedkeurt, je kind ziet het optellen richting een spaardoel dat het zelf gekozen heeft, en er is geen bankkoppeling en geen pas — er gaat dus ook niets af onderweg, want het geld gaat nergens heen. Het uitbetalen blijft binnen het gezin, op jullie manier, precies zoals jullie het nu al doen.

Het splitst de twee modellen in plaats van je te laten kiezen: gewone taken leveren punten op omdat ze er nu eenmaal bij horen, extra klussen leveren zakgeld op richting het spaardoel. Het is een app voor iPhone en iPad, voor gezinnen met kinderen van 7 tot 18, gratis voor één kind met alles erop en eraan; KlusQuest Pro voegt meerdere kinderen en fotobewijs toe.

Veelgestelde vragen